นิยามโกลบวาล์ว

โกลบวาล์ว เป็นวาล์วชนิดหนึ่งที่ใช้สำหรับควบคุมการไหลในท่อ ซึ่งประกอบด้วยปลั๊ก (Plug) ที่มีลักษณะเต้าอุด หรือเรียกว่า Disc

ส่วนประกอบโกลบวาล์ว

โกลบวาล์ว ได้รับการตั้งชื่อตามตัววาล์ว (Body) ทีมีรูปร่างเป็นทรงกลม ซึ่งในตัววาล์ว จะแยกออกจากกัน 2 ห้อง ด้วยแผ่นกั้น (Baffle) ที่มีแหวน (Ring Seat) รองการกดทับของ Disc ที่เคลื่อนที่ได้ตรงบริเวณช่องเปิดตรงกลาง

การควบคุมโกลบวาล์ว

Plug ของโกลบวาล์ว ยึดติดกับแกนวาล์ว (Stem) ที่มีลักษณะเป็นเกลียว สามารถควบคุมการเคลื่อนที่ขึ้นลงด้วยการหมุนวาล์วด้วยมือ (Handwheel)

การควบคุมโกลบวาล์วแบบอัตโนมัติ โดยปกติแล้ว Stem จะมีลักษณะเรียบกว่าแบบเกลียว ทำงานเปิด-ปิดด้วยหัวขับวาล์ว (Actuator)

ขอบคุณรูปภาพจาก Radwell International

ข้อมูลน่าสนใจ

ถึงแม้ว่าโกลบวาล์วในอดีตจะมีรูปร่างเป็นทรงกลมซึ่ง และตั้งชื่อตามลักษณะวาล์ว แต่โกลบวาล์ว ในปัจจุบัน ส่วนใหญ่ไม่มีรูปร่างเป็นทรงกลมมากนัก โดยทั่วไปโกลบวาล์วใช้เรียกสำหรับ วาล์วที่มีกลไกทำงานภายใน (Mechanism)

Mechanism คือ ส่วนของอุปกรณ์ที่ทำหน้าที่ส่งผ่านการเคลื่อนที่ ทำให้มีการเปลี่ยนตำแหน่ง ทิศทาง ความเร็ว และลักษณะการเคลื่อนที่ และอาจช่วยผ่อนแรงทำให้ทำงานได้ง่ายขึ้นหรือมีประสิทธิภาพมากขึ้น

ในระบบประปา วาล์วที่มี Mechanism มักเรียกว่า Stop Valve เนื่องจากทำให้รูปร่างวาล์วเหล่านี้ไม่เป็นทรงกลม แต่คำว่า Stop Valve แม้ว่าจะมีกลไกหรือการออกแบบอื่นๆ ก็ตาม มันก็จะเป็นวาล์วเพื่อใช้สำหรับหยุดการไหล

ส่วนประกอบโกลบวาล์ว

1. Body

ตัววาล์ว (Body) เป็นโครงสร้างหลักที่รับแรงดัน ซึ่งส่วนใหญ่อยู่ในรูปน้ำหนักของวาล์ว ประกอบด้วยชิ้นส่วนภายในทั้งหมดที่สัมผัสถึงกันด้วยวัสดุเดียวกัน

ตัวครอบ (Bonnet) อยู่สูงกว่าและสัมผัสกับตัววาล์ว (Body) ทำหน้าที่กักเก็บของเหลว ก๊าซ หรือของกึ่งเหลว

โกลบวาล์วโดยทั่วไปจะเป็น วาล์วแบบ 2 Port กรณีที่เป็นแบบ 3 Port จะผลิตในรูปแบบการไหลแนวตรง (Port คือ ช่องเปิดตัววาล์วเพื่อให้ของไหลเข้า-ออก)

ขอบคุณรูปภาพจาก instrumentationtools

โกลบวาล์วแบบ 2 Port อาจวางช่องการไหล ตรงข้ามกันหรือตำแหน่งใดๆ ก็ได้ของตัววาล์ว หรืออาจะวางทำมุม เช่น 90 องศา ซึ่งเรียกว่า Angle Globe Valves

ขอบคุณรูปภาพจาก control.com/sliding-stem-valves

โกลบวาล์วส่วนใหญ่ใช้สำหรับของเหลวที่มีฤทธิ์กัดกร่อนหรือมีความหนืดสูง ซึ่งมีคุณสมบัติแข็งตัวได้ที่อุณหภูมิห้อง เหมาะสำหรับใช้กับ Angle Globe Valves เนื่องจากท่อทางออกจะหันไปทางด้านล่าง ช่วยให้ของเหลวระบายออกได้ และช่วยป้องกันการอุดตัน หรือการกัดกร่อน ให้กับส่วนประกอบวาล์วได้

โกลบวาล์ว ยังสามารถมีรูปร่างแบบตัววาย (Y) ซึ่งจะทำให้ของเหลวไหลผ่านได้โดยไม่ยาก และลดการอุดตัน/การกัดกร่อนของของเหลวในระยะยาว

2. Bonnet

ตัวครอบ (Bonnet) ทำหน้าที่ปิดกันรั่วของไหลให้หับตัววาล์ว โดยใช้ชุดสกรูและน็อต ในการยึดติด เป็นวิธีที่ง่ายที่สุด ในการซีล เพื่อเพิ่มความทนทาน และทนแรงดัน

ขอบคุณรูปภาพจาก eaglegroupmanufacturers

3. Plug or Disc

Plug เป็นส่วนประกอบในการปิดวาล์ว ที่เชื่อมติดอยู่กับก้านวาล์ว (Stem) ซึ่งมีลักษณะเป็นเกลียว เพื่อเลื่อนขึ้นหรือลงสำหรับควบคุมการไหล

Plugs มีอยู่ 2 แบบ ได้แก่ Balance และ Unbalanced

Unbalanced Plugs เป็นของแข็ง และใช้กับวาล์วขนาดเล็ก หรือวาล์วที่มีแรงดันตกต่ำ ข้อดี คือ การออกแบบง่าย มีเส้นทางการรั่วไหล 1 ทาง อยู่บริเวณ Seat ประเภทนี้จะมีค่าใช้จ่ายที่ต่ำกว่า ข้อเสีย คือ มีขนาดที่จำกัด เนื่องจาก ถ้า Plug มีขนาดใหญ่อาจทำให้ไม่สามารถควบคุมการไหลได้

Balance Plugs จะมีรูทะลุผ่านตรงกลาง เพื่อสร้างเส้นทางการรั่วไหลเพิ่มอีก 1 ทาง ระหว่าง Plug และ Cage ข้อดี คือ การปิดวาล์วที่ง่ายกว่า เนื่องจาก Plug ไม่จำเป็นต้องเอาชนะแรงสถิตย์ (แรงเสียดทานที่ทำให้วัตถุหยุดนิ่ง) แต่ประเภทนี้จะมีต้นทุนที่สูงขึ้น

ขอบคุณรูปภาพจาก theprocesspiping

4. Cage

Cage เป็นส่วนหนึ่งของวาล์ว ที่อยู่ล้อมรอบ Plug และเชื่อมติดอยู่ภายในตัววาล์ว (ฺBody) โดยปกติ Cage เป็นตัวกำหนดการไหลภายในวาล์วที่สำคัญมาก

เมื่อมีการเคลื่อนที่ของ Plug เพื่อเปิดวาล์ว ทำให้การไหลเพิ่มขึ้น แต่ในทางกลับกัน ช่องเปิดที่มี Cage จะมีผลกระทบอย่างมากต่อลักษณะการไหลที่ขึ้นอยู่กับอุณหภูมิ และความดันที่เปลี่ยนไปแต่ละช่วง

Cage อยู่ด้านล่างลงมาจาก Bonnet ช่วยเพิ่มระยะควบคุม Plug เพื่อให้เคลื่อนที่เข้าและออกจาก Seat ได้ง่ายขึ้นกว่าแบบที่มี Bonnet เพียงอย่างเดียว

ขอบคุณรูปภาพจาก instrumentationtools

5. Stem

แกนวาล์ว (Stem) ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมต่อจาก หัวขับวาล์ว ไปยังด้านในของวาล์ว Stem แบบเรียบใช้สำหรับวาล์วควบคุมด้วยหัวขับวาล์ว (Actuator) และแบบเกลียวสำหรับวาล์วควบคุมด้วยมือ (Manual valves)

Stem แบบเรียบ จะปิดด้วยวัสดุที่ เรียกว่า Packing ที่ป้องกันการรั่วซึมของวัสดุของวาล์ว วัสดุ Packing สามารถสวมใส่ได้ และจะต้องเปลี่ยนตลอดเวลาบำรุงรักษา (Maintenance) Stem แบบเรียบ จะมีปลายเป็นเกลียวเพื่อให้สามารถเชื่อมต่อกับ Plug และ Actuator ได้

Stem จะต้องทนต่อแรงกดในปริมาณมากในการปิดวาล์ว และต้องมีความต้านทานแรงดึงสูงในระหว่างการเปิดวาล์วด้วย นอกจากนี้ Stem จะต้องมีลักษณะตรงมาก หรือมีความยาวที่น้อย เพื่อให้แน่ใจว่าวาล์วปิดได้ดี, การที่ Stem มีความยาวไม่มากช่วยลด การสวมใส่ Packing ที่อยู่ใน Bonnet และช่วยป้องกันการรั่วซึมได้, Stem อาจมีการปิดหุ้ม Packing Nut อีกชั้นเพื่อป้องกันไม่ให้สิ่งแปลกปลอมเข้าตัววาล์วและเกิดการสึกหรอเร็วขึ้น

6. Seat

The Seat Ring ช่วยทำให้พื้นผิวเรียบ และสม่ำเสมอ สามารถเปลี่ยนได้ภายหลังการใช้งาน, Seat ส่วนใหญ่จะเบี้ยวและเกิดการบิด การมี Cage จะช่วยการกดลงมาให้เข้ากับขอบ Seat และยึดไว้กับตัววาล์วอย่างแน่น

Seat อาจเป็นเกลียว หรือการทำให้ Body วาล์วตรงนั้นเป็นเกลียวในได้ อย่างไรก็ตามวิธีนี้ ทำให้การถอด Seat Ring ทำได้ยากในระหว่างบำรุงรักษา, โดยทั่วไปแล้ว Seat Rings บริเวณพื้นผิวจะเป็นมุมเอียง เพื่อให้สามารถควบคุมการปิดวาล์วได้

โกลบวาล์ว หรือ Stop Valve ที่มีกลไกคล้าย ๆ กัน ที่ใช้ในระบบประปา มักจะมี Rubber Washer อยู่บริเวณ Seat เมื่อปิดวาล์วทำให้ Disc กด Rubber และบีบอัดกับ Seat เพื่อปิดรอยรั่วได้อย่างแน่นหนา

ขอบคุณรูปภาพจาก aetangu

ขอบคุณข้อมูล
– en.wikipedia.org/wiki/Globe_valve
– instrumentationtools.com/cage-globe-valve
– blog.eaglegroupmanufacturers.com/valves
– control.com/stem-valves
– theprocesspiping.com/globe-valve

เราเป็นผู้นำเข้า และจัดจำหน่าย อุปกรณ์ยูพีวีซี ท่อยูพีวีซี uPVC วาล์วยูพีวีซี uPVC วาล์วทองเหลือง วาล์วเหล็กหล่อ วาล์วสแตนเลส CENIT, SANKING, KITZ, KISTLER, ERA ฯลฯ

The post โกลบวาล์ว – Globe Valve appeared first on Aquatech Supply.