นิยามเช็ควาล์ว

เช็ควาล์ว หรือเรียกว่า วาล์วกันกลับ, วาล์วกันย้อน, วาล์วกักน้ำ, ฟุตวาล์ว หรือวาล์วไหลทางเดียว โดยทั้งหมด หมายถึง วาล์วที่ให้ของเหลว ก๊าซ ให้ไหลผ่านในทิศทางเดียวเท่านั้น

ลักษณะเช็ควาล์ว

เช็ควาล์ว มีช่องเปิดสองช่อง (สองพอร์ต) ช่องหนึ่งสำหรับของไหลเข้า และอีกช่องสำหรับของไหลออก เช็ควาล์วมีหลายประเภทและขนาด สามารถใช้งานที่หลากหลาย

เช็ควาล์วทำงานโดยอัตโนมัติ และส่วนใหญ่ไม่ต้องมีบุคคล หรืออุปกรณ์มาควบคุม ดังนั้น จึงไม่มีที่จับวาล์วหรือก้าน ตัววาล์วภายนอกของเช็ควาล์วส่วนใหญ่ทำจากพลาสติกหรือโลหะ

แนวคิดเช็ควาล์ว

Cracking Pressure เรียกว่า แรงดันเปิด เป็นแรงดันน้ำระหว่างทางเข้าและทางออก ที่มีความแตกต่างกันขั้นต่ำ (เป็นการไหลครั้งแรก) ที่เช็ควาล์วจะทำงานได้ โดยทั่วไปแล้ว เช็ควาล์วได้รับการออกแบบมา และสามารถระบุแรงดันเปิดได้ ถ้าแรงดันทางออกสูงกว่าทางเข้า จะเรียกว่า แรงดันย้อนกลับ

ประเภทเช็ควาล์ว

1. บอลเช็ควาล์ว – Ball Check Valve

เป็นเช็ควาล์ที่มีลูกบอลป้องกันการไหล บางประเภทอาจมีสปริงช่วยดันลูกบอลปิด สำหรับประเภทที่มีลูกบอลอย่างเดียว จะเพิ่มชิ้นส่วน Seat และ Seal ขึ้นมาที่มีลักษณะโค้งหรือรูปกรวยตามรูปทรงลูกบอลเพื่อรองรับการปิด นอกจากนี้แผ่นดิสก์เช็ควาล์ว อาจมีรูปทรงอื่นๆ ที่ไม่ใช่ลูกบอลก็ได้ โดยมีสปริงช่วยดันปิด

ขอบคุณรูปภาพ www.flomatic.com

2. สปริงเช็ควาล์ว – Spring Check Valve

สปริงเช็ควาล์ว หรือเรียกว่า Vertical check valve หรือ In line Check Valve หรือ วาล์วแนวตั้ง โดยมีสปริงยึดลิ้นวาล์ว จนกว่าจะมีแรงดันของไหลที่เพียงพอเพื่อดันลิ้นวาล์ว จนทำให้สปริงถูกบีบอัดเพื่อให้ของไหลผ่านไปได้ เมื่อแรงดันลดลง สปริงจะดันลิ้นวาล์วชน Seat เหมือนเดิมเพื่อปิดการไหล และป้องกันการไหลย้อนกลับ

3. ไดอะแฟรมเช็ควาล์ว – Diaphragm Check Valve

ใช้แผ่นยางที่มีความยืดหยุ่นในเปิดปิดการไหล แรงดันทางด้านเข้าต้องมากกว่าด้านออก ทำให้แผ่นยางถูกดันเปิดออกให้ของไหลเข้ามา เมื่อแรงดันด้านเข้าลดลง แผ่นยางไดอะแฟรมจะค่อยๆ ปิดไปในตำแหน่งเดิม

ขอบคุณรูปภาพจาก www.industrialspec.com

4. สวิงเช็ควาล์ว หรือ เช็ควาล์วแบบลิ้นเอียง – Swing or Tilting Disc Check Valve

โดยมีลิ้นที่มีลักษณะบานพับแบบแกว่งได้ โดยมี Seat เป็นที่รองรับลิ้นเมื่อมีการแกว่งปิดลงมา เช็ควาล์วขนาดใหญ่จะเป็นสวิงเช็ควาล์ว ปัญหาจากสวิงเช็ควาล์วอาจทำให้เกิด Water Hammer – (ความดันในท่อมีการเปลี่ยนแปลง อย่างรุนแรงและฉับพลัน)

ขอบคุณรูปภาพจาก www.avkvalves.eu/en

5. เช็ควาล์วท่อระบายน้ำ – Flapper Valve

วาล์วประเภทนี้ เช่น ถังเก็บน้ำชักโครก การทำงาน คือ แรงดันของเหลวจะกดทับลิ้นวาล์วเอาไว้ จนกระทั่งมีการใช้แรงภายนอกกระทำเพื่อยกลิ้นวาล์ว ของไหลจะไหลออกอัตโนมัติ จนกว่าปริมาณของไหลเหลือน้อย จนสามารถทำให้ลิ้นวาล์วจะตกลงมาตามแรงโน้มถ่วงเพื่อปิดการไหลได้

อีกรูปแบบหนึ่ง คือ Clapper Valve ถูกใช้ในงานระบบดับเพลิง และระบบความปลอดภัยจากอัคคีภัย โดยลิ้นจะเปิดให้การไหลในทิศทางเดียว มีสปริงช่วยดันลิ้นเมื่อไม่มีแรงดันจากทางเข้า

อีกรูปแบบหนึ่ง คือ Backwater Valve ถูกใช้ในงานระบบระบายน้ำสุขาภิบาล ป้องกันน้ำท่วมที่เกิดจากการไหลย้อนกลับของน้ำทิ้งหรือน้ำเสีย จะเกิดขึ้นบ่อยเมื่อระบบระบายน้ำสุขาภิบาลเชื่อมต่อกับระบบระบายน้ำทิ้งรวม และระบบระบายน้ำฝนเมื่อฝนตกหนัก

6. สต็อปเช็ควาล์ว – Stop Check Valve

เป็นเช็ควาล์วที่มีการทำงาน ระหว่างโกลบวาล์ว และลิฟท์เช็ควาล์วรวมกัน ใช้ในการควบคุมเพื่อหยุดการไหล โดยไม่คำนึงถึงทิศทางการไหล หรือแรงดัน เช่น ใช้ในโรงไฟฟ้าเพื่อการทำงานที่ปลอดภัยของหม้อไอน้ำ และในท่อแรงดันสูงในโรงกลั่น

ขอบคุณรูปภาพจาก www.facebook.com/pipingtechniques

7. ลิฟท์เช็ควาล์ว – Lift-Check Valve

เป็นเช็ควาล์ว ที่สามารถยกลิ้นขึ้นออกจาก Seat ได้ เมื่อของไหลทางเข้ามีแรงดันสูงพอ และยุบลงบน Seat เมื่อแรงดันลดลง

8. วาล์วรูปกรวย – Duckbil Valve

เป็นปลายท่ออ่อนที่มีลักษณะแบนราบ นำไปติดตั้งกับท่อ จะเปิดออกให้ของไหลที่มีแรงดันไหลผ่าน เมื่อไม่มีแรงดัน ปลายท่ออ่อนจะกลับเป็นรูปทรงแบนเพื่อป้องกันการไหลย้อนกลับ นอกจากนี้ยีงมีวาล์วที่คล้ายกับ Duckbil Valve คือ Umbrella Valve

9. วาล์วปรับอัตราการไหล – Flow Check Valve

เป็นวาล์วที่มีนีดเดิลวาล์ว และเช็ควาล์วรวมอยู่ด้วยกัน ถูกใช้ในระบบทำความร้อน และระบบความเย็นแบบไฮโดรลิก โดยกรณีที่ติดตั้งวาล์วให้ของไหลที่มีแรงดันสูงไหลเข้าผ่านนีดเดิลวาล์ว จะทำการปรับอัตราการไหลให้ช้าลง (Slow Flow) และกรณีติดตั้งวาล์วให้ของไหลเข้าทางด้านที่มีเช็ควาล์ว จะทำให้อัตราการไหล เร็วเหมือนเดิม (Fast Flow)

10. ลิ้นเช็ควาล์วหลายชิ้น – Multiple Check Valves

ลิ้นเช็ควาล์วสามารถต่อแบบอนุกรมได้ เช่น Double Spring Check Valve เพื่อป้องกันไม่ให้น้ำที่ปนเปื้อนไหลกลับเข้าไปในท่อประปาของเทศบาล นอกจากนี้ยังมีเช็ควาล์วประเภท Double Ball Check Valve ซึ่งมีลูกบอล 2 ลูก บน Seat 1 ชิ้น อยู่ด้วยกัน และวาล์วอื่นๆ เช่น Wafer Check Valve เป็นต้น

การนำเช็ควาล์วไปใช้งาน

1. ปั๊ม – Pumps

ปั๊มบางประเภท ได้แก่ ปั๊มแบบลูกสูบ และ ไดอะแฟรมปั๊ม เช่น ปั๊มสูบจ่ายเคมี และปั๊มสำหรับแยกสารผสม ซึ่งเช็ควาล์วจะมีลักษณะเหมือนกระบอกสูบขนาดเล็กที่ติดอยู่กับหัวปั๊มที่มีท่อทางเข้าและออก, ปั๊มสูบป้อนหรือฉีดจ่ายน้ำไปยังหม้อไอน้ำ – Boiler จะมีการติดตั้งเช็ควาล์วป้องกันการไหลย้อนกลับ

ปั๊มสูบน้ำที่สูบไปยังรางน้ำหรือในท่อที่อยู่สูงกว่า เมื่อปั๊มหยุดการทำงาน เช็ควาล์วจะช่วยเก็บน้ำในท่อเพื่อสูบจ่ายอีกครั้ง และป้องกันการไหลกลับ

2. โรงงานอุตสาหกรรม – Industrial processes

ในระบบเคมี, โรงไฟฟ้า และในกระบวนการทางอุตสาหกรรมอื่นๆ อีกมากมาย

ในอุตสาหกรรมนิวเคลียร์ ได้แก่ ระบบควบคุมการจ่ายน้ำ ท่อน้ำทิ้ง น้ำเติมเข้าใหม่ ในกระบวนการอื่นๆ เช่น ระบบไนโตรเจน และระบบการตรวจสอบ สุ่มตัวอย่าง

ในเครื่องบินและอวกาศ เช่น เช็ควาล์วถูกใช้เมื่อมีการสั่นสะเทือนสูง มีอุณหภูมิสุดขั้ว และการควบคุมของเหลวที่มีฤทธิ์กัดกร่อน เป็นต้น

ในท่อก๊าซแยกก่อนเข้าท่อก๊าซผสม จะมีการติดตั้งเช็ควาล์วแต่ละท่อก๊าซเพื่อป้องกันการผสมของก๊าซจากแหล่งผลิตเดิม เช่น เช็ควาล์วถูกติดตั้งที่แหล่งเชื้อเพลง และแหล่งออกซิไดเซอร์ เพื่อให้แน่ใจว่าถังแก๊สเดิมยังคงบริสุทธิ์และไม่ติดไฟ

3. การใช้โดยทั่วไป – Domestic use

ในระบบน้ำประปาที่สะอาดถูกสุขลักษณะ เมื่อถูกสูบจ่ายไปยังระบบเพื่อใช้ประโยชน์และเกิดเป็นน้ำที่ไม่ถูกสุขลักษณะ เช่น สปริงเกอร์สนามหญ้า, เครื่องล้างจาน, เครื่องซักผ้า ซึ่งเช็ควาล์วถูกนำมาใช้งานเพื่อป้องกันไม่ให้น้ำที่ปนเปื้อนไหลกลับเข้าภายในบ้านอีกครั้ง และเพื่อไปใช้ประโยชน์อื่นๆ ต่อไป

ในสปริงเกอร์ฉีดน้ำ และเครื่องพ่นละอองน้ำ บางประเภทจะมีเช็ควาล์วขนาดเล็กติดตั้งอยู่ภายในป้องกันการระบายน้ำออกจากระบบเมื่อปิดการใช้งาน

ในระบบความร้อนทั่วไป จะใช้เช็ควาล์วเพื่อป้องกันการพาความร้อนออกไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งการนำไปใช้กับระบบความร้อนจากแสงอาทิตย์

ในระบบเก็บน้ำฝนที่ต่อเข้ากับระบบจ่ายน้ำหลักสำหรับบริโภค จำเป็นต้องมีเช็ควาล์ว อย่างน้อย 1 ตัว เพื่อป้องกันการปนเปื้อนระหว่างน้ำฝนและแหล่งจ่ายน้ำหลัก

ในแม่แรงไฮดรอลิกที่ใช้บอลเช็ควาล์วเพื่อสร้างแรงกดที่ด้านยกของแม่แรง

ในสิ่งของหรือวัตถุที่ต้องการให้พองโต เช่น ของเล่นเด็ก ที่นอนฟูก เรือ ช่วยให้วัตถุมีแรงดันและพองได้ต่อเนื่อง

ขอบคุณข้อมูล
– en.wikipedia.org/wiki/Check_valve
– engineering.fandom.com/wiki/Check_valve
– www.linquip.com/blog/check-valves
– instrumentationtools.com/types-of-check-valves
– whatispiping.com/check-valves
– www.iqsdirectory.com/articles/check-valve.html
– hardhatengineer.com/what-is-check-valves-types-parts
– globalspec.com/learnmore/check_valves

เราเป็นผู้นำเข้า และจัดจำหน่าย อุปกรณ์ยูพีวีซี ท่อยูพีวีซี uPVC วาล์วยูพีวีซี uPVC วาล์วทองเหลือง วาล์วเหล็กหล่อ วาล์วสแตนเลส CENIT, SANKING, KITZ, KISTLER, ERA ฯลฯ

The post เช็ควาล์ว – Check Valve appeared first on Aquatech Supply.